Biografie: Wijdeveld

Wijdeveld, Ursula Ruscha Magdalena (08-03-1912 Lambersart/ 05-05-2004 Amsterdam) was de dochter van architect-tekenaar- typograaf-meubelontwerper Hendrikus Theodorus Wijdeveld (Den Haag 04-10-1885/Nijmegen 20-02-1987) en de joodse Ellen Philippine Kohn (Patschkau Oost Silezien 30-01-1884/Amsterdam 24-08-1965). Voorts waren er nog de twee zoons Wolfgang en Roland Matthijs.
Na de MMS – aanvankelijk door haar ‘school-voor-domme-meiden’ genoemd, maar dat viel heel erg mee, schrijft ze in haar herinneringen die bewaard worden in het familiearchief – wilde ze danseres worden. Dat ging echter niet omdat ze te snel groeide. Ze ging toen naar het Amsterdamsch Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs voor een brede oriëntering op het gebied van de toegepaste kunsten. Daarna volgde ze lessen aan de Central School of Arts te Londen en maakte ze studiereizen naar München en Florence. Kalligraferen leerde ze van de kunstenares Tine Baanders (1890-1971).
In december 1935 werd ze lid van de Nederlandsche Vereeniging voor Ambachts- en Nijverheidskunst (V.A.N.K.) Een dergelijk lidmaatschap kon verkregen worden na een positieve beoordeling van het werk door een toetsingscommissie.
Wijdeveld ontwierp decoraties op veel verschillende oppervlakken, onder andere; kinderboeken, folders, stempels, affiches, emblemen, advertenties, catalogi, enzovoort. Wijdeveld had een kenmerkende stijl, zo werkte ze met stippen, streepjes, ruitjes en blokjes in zachte kleuren. Ze had de voorkeur voor sprookjesachtige motieven, bloemen en andere natuurbeelden. Het Nationaal Glasmuseum Leerdam heeft een stopflesje in haar bezit met de kenmerkende bloemrijke decoratie van Ruscha. Ook al was ze niet echt bekend in de kunstkringen, toch nam Wijdeveld deel aan de tentoonstelling ‘Hollands Trots’ in de Rotterdamse kunstkring van 18 mei tot 8 juni 1941.

Als schilderes maakt zij omstreeks 1938 voor de glasfabriek Leerdam ook enige ontwerpen voor beschilderd gebruiksglas en kinderbekers, waarvan onbekend is of deze zijn uitgevoerd en in het Glas-Markenlexikon 1600-1945 van Carolus Hartmann komt haar naam ook voor.

In 1938 verschijnt ter gelegenheid van de tewaterlating van de “Nieuw Amsterdam” het boek “Nieuw Amsterdam 1936-1938/William Seabrook”. Uitgegeven bij Joh. Enschedé en Zonen te Haarlem in opdracht van de Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaartmaatschappij “Holland America Line”. Het boek bevat verschillende illustraties van Joep Nicolas, Joseph Cantré, Piet Worm, Hendrik T. Wijdeveld , Ruscha Wijdeveld, Leen Bolle e.v.a. Deze illustraties zijn weergaven van de bouw en inrichting van het schip. De 1e klas speelkamer is ontworpen door Fritz Spanjaard en voorzien van glas-in-loodramen en een humoristische fries van Ruscha Wijdeveld.
Ruscha Wijdeveld was ook ontwerper van het affiche voor de Boekenweek van 25-02/04-03-1939.

Ze trouwt op 19 september 1940 in Amsterdam met de arts Gerrit-Jan Kloosterman (Arnhem 02-04-1915/Amsterdam 14-07-2004) en signeert vanaf dat moment haar tekeningen ook met de naam Ruscha Kloosterman-Wijdeveld. Er is weinig werk van haar bekend, maar haar illustraties zijn zeker de moeite van het vermelden waard.

Het Boek voor de Jeugd (1938)

In 1937 verscheen bij de Arbeiderspers Het Boek voor de Jeugd . Dit indrukwekkende boekwerk van 768 bladzijden, dat tot 1957 vijfmaal zal worden herdrukt, is al in 1938 overgenomen door de Amsterdamsche Boek- en Courantmaatschappij. In dit boek staan 170 verhalen van meer dan 80 schrijvers, waaronder van Jules Verne De avonturen van Kin-Fo als bruinvis , een episode uit De wonderlijke avonturen van een Chinees in China . Blijkens onderstaande advertentie uit de Leeuwarder Courant van 17 maart 1938 heeft het boek 8 driekleuren tekeningen op volle pagina-grootte op zwaar kunstdrukpapier, een marokijnrode band met goudstempel van J.B. Heukelom en een (stof)omslag in drie kleuren naar ontwerp van Ruscha Wijdeveld. De prijs bedroeg f 2,90.

 

Uit de Leeuwarder Courant, 17 maart 1938/ Marokijnrode band met goudstempel van J.B. Heukelom.

Het boek voor de jeugd, samensteller Cor Bruijn e.a., N.V. De Arbeiderspers Amsterdam 1937

Latere drukken zijn ook in halflinnen band bekend. De zesde druk had een effen grijslinnen band met op het voorplat enkele rode bloemen en een zeer fraai geel stofomslag.
Na de Tweede Wereldoorlog liet Ruscha Wijdeveld nogmaals van zich horen als illustrator van kinderboeken. Dat was bij Omnibus voor de Jeugd (1949), samengesteld door Annie Winkler-Vonk. Voor deze uitgave maakt ze onder meer illustraties bij het verhaal ‘Van een Chinees, die God wou zien’ van Louis de Bourbon en bij het gedicht ‘Het Hollandse land’ van M. Mok.

***************

Henriëtte van Eyk, Michiel de geschiedenis van een mug, Querido Amsterdam 1940/ Henriëtte van Eyk, Sinterklaas blijft een zomer over, Querido Amsterdam 1940

Wim Hora Adema en Ed. Hoornik, Tussen de anderen, Querido Amsterdam 1942/ Cili Chlebna, Hansje en Stansje zondagskindertjes, “Opbouw” Amsterdam 1943

Omnibus voor de jeugd, samensteller Annie Winkler-vonk, Amsterdamsche Boek- en Courantmaatschappij Amsterdam 1949

Gelukstelegram in opdracht van de PTT en Ex libris van Hetty Buhrmann, beide ontworpen door Ruscha Wijdeveld

Bronnen:
Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant/ Het Jules Verne Genootschap, 2007. Jules Verne Bibliografie , 2e druk, pp. 100–101 / Boekenpost 101 jaargang 17, mei/juni 2009.

Programmaboekje Stadsschouwburg Amsterdam

De Papiermolen, tijdschrift voor de grafische vakken. Nr.9, october 1935. Z.pl.; 1935; G.H. Bührmann’s Papiergroothandel; softcover (Buckeye Duplex Cover 37 45), met fraai versierde platten; gedrukt op verschillende soorten papier; met originele en toegepaste ontwerpen voor drukwerk, zoals een menukaart, kerstgroet, prospectus, folder, etc.; deels ingeplakt; ook hier is gebruik gemaakt van meerdere papiersoorten in verschillende kleuren; onderschrift met uitleg over het gebruikte papier/ karton en de verkrijgbaarheid; ontworpen en samengesteld door Ruscha Wijdeveld.