Biografie: Leeuwen van Bierenbosch

Leeuwen-van Bierenbosch, Ferdinanda Emilia van (Amsterdam 1900-1995 Rotterdam). Nans (Nandy) van Leeuwen stamde uit een artistieke familie. Vader Klaas van Leeuwen was schilder, sierkunstenaar en tekenleraar en ook de familie van moederszijde Vaarzon Morel was kunstzinnig. De eerste tekenlessen kreeg Nans van Leeuwen van haar vader. In 1922 studeerde ze af aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. Met studiegenote/kunstenaar Charlotte Boeg (1899-1986) woonde zij vanaf 1926 in het Rotterdamse Vreewijk.

K.P. van der Mandele, directeur van de Rotterdamsche Bankvereeniging, was in 1913 de initiatiefnemer van de N.V. Eerste Rotterdamsch Tuindorp. Het eerste resultaat was Tuindorp Vreewijk, geen tuindorp dat aan een bedrijf is gekoppeld, maar een tuinwijk die onderdeel is van de stadsuitbreiding in Rotterdam-Zuid. Behalve arbeiders gingen er ook veel kantoorbedienden, ambtenaren en onderwijzers in Vreewijk wonen. De huurders werden geselecteerd op factoren als werkkracht, een goed gezinsleven, werkgeschiktheid en het bezit van kinderen; kortom modelgezinnen. De socialistische SDAP was sterk vertegenwoordigd. Er hebben ook veel schrijvers en kunstenaars in Vreewijk gewoond, waaronder Jef Last, Wout van Heusden, Jos Brink,Jan Oudenaarden en Nans van Leeuwen dus.

Nans van Leeuwen was van 1922 tot 1962 lerares tekenen aan de Industrieschool voor Meisjes in Rotterdam.

Uitgaven uit 1927 en 1929 met tekeningen van Nans van Leeuwen

In 1928 verschijnt bij G.B. van Goor Zonen in Gouda het boek Sint Nicolaasvertellingen, geschreven door de Groninger Jan Boer (1899-1983) en met platen van Nans van Leeuwen. De samenwerking tussen Jan Boer en Nans van Leeuwen zet zich voort in Groningsche Sprookjes en Vertellingen, ook door Van Goor uitgegeven in 1930.

*****************************************************

Piggelmee
Bekendheid verwierf zij vooral door de tekeningen in de Piggelmeeboekjes, die zij in de jaren ’30 en ’40 van de vorige eeuw voor koffiebrander Van Nelle tekende.

Herinneringen van Nans van Leeuwen, 1982
Zestig jaar geleden kwam ik als totaal onervaren tekenaresje van 21 jaar in Rotterdam, zó van de Amsterdamse Academie, benoemd hier, om tekenles te geven, kreeg bovendien een eerste boekje van Joh. de Meester te illustreren ” ‘t Land van Benan”. Of ‘t daardoor kwam weet ik niet, maar opeens kwam de opdracht ” ‘t Tovervisje” te illustreren. Wat was ik blij dat te mogen doen! ‘t Werd het Tovervisje met ‘t blauwe cirkeltje op de kaft. Daarna kwam de crisistijd met veel werkloosheid zo tegen de jaren ’30. Een telefoon van Van Sijn of ik daar maar op ‘t kantoor wilde komen. Ik erheen, de laatste dag voor de schoolvakantie. Op ‘t kantoor een deftige, oude heer (hij leek zó wel uit een 19 e eeuws schilderij gestapt), die mij ‘t maken van ‘n boek opdroeg! Mijn bezwaren, dat ik geen schrijfster, maar een illustratrice was, werden weggewuifd: “Denkt U zich eens even in, wat dat zeggen wil in deze tijd, er worden wel 30.000 exemplaren van gedrukt, zo veel werk, voor zoveel mensen, niks geen bezwaren, U doèt dat hoor, ik help U wel naar buiten”. En daar stond ik op de Bierkade (is er nu niet meer) in de hitte…àl dat werk, àl die mensen…..Bezwaard ging ik naar mijn ouderlijk huis aan de Amstelveense Poel (toen ging men nog niet op reis). In die vakantie zwoegde ik hard aan “Peter en Poelek”, dat inderdaad op tijd klaar kwam. Later heb ik bij Van Nelle van boven af op de kinderen neerkijkend die met hun koffiepuntjes om een boek kwamen, ze horen vragen (hun vinger opstekend) “net zo’n boek als Peter en Poelek meneer alsjeblieft “. Dat was voor mij toch wel een succesje. Daarna volgden nog “De Proef”, “Joost de Indiaan” en de illustraties voor “Reinders Elf” enz……. Maar de oorlog kwam en veel Piggelmeeboeken werden verboden. Na de oorlog moest ik dus ‘t Tovervisje overnieuw tekenen. Ik maakte veel kabouters op zicht. Helaas koos men de, naar mijn idee, minst leuke. Ik tekende zelf alle letters van de tekst. Den Besten wou iets “moderns” met de lay-out: vegen kleur in de tekst! Dat leverde o.a. een nijdig briefje op van een klein meisje met: “vlekken hoeven er niet in, die kan ik zelf wel maken!” De reis naar de maan met de Wonderschelp is wel achterhaald! Maar ‘t spijt me nog, dat de naam voor vrouwtje Piggelmee, die Wage en ik zo leuk vonden, Piggelkee, niet werd genomen. Ze moest Tureluur heten. Jammer, Piggelmee en Piggelkee was zo echt een stel geweest. Maar ook toen werden we nog zeer gecontroleerd. “Vliegt een reiger werkelijk zo met een ingetrokken nek?” vroeg de heer De Bruyn destijds. Als je zoals ik tussen de reigers aan “de Poel” hebt gewoond weet je dat heus wel!

*****************************************************

Voor Uitgeverij Mulder tekende ze in de jaren veertig diverse prentenboekjes met muizen- en kabouterverhalen. Midden jaren vijftig verschenen bij dezelfde uitgeverij twee Sinterklaasboekjes, die als een gewone gramofoonplaat waren af te spelen. Met tekeningen van Nans van Leeuwen en Len van Groen.

Zij illustreerde tijdschriften als Margriet en verzorgde ook alle illustraties in de vertelsel- en sprookjesboeken die door dit weekblad werden uitgegeven.

Groot vertelselboek van Margriet met illustraties van Nans van Leeuwen, 1959

Groot vertelselboek van Margriet II met illustraties van Nans van Leeuwen,1960

Groot Sprookjesboek (1958 blauw, zonder stofomslag). Een verzameling sprookjes, naverteld door Antoon Coolen, Jan de Groot en Nienke van Hichtum. Dit sprookjesboek bevat 122 illustraties en acht grote kleurplaten, welke werden verzorgd door Nans van Leeuwen. Kloek formaat in blauwe Kroonleren band, versierd met zilver f. 4.50 Uitgave “Margriet”, De Geillustreerde Pers N.V., Amsterdam.

Groot Sprookjesboek (1961 rood, met stofomslag) naverteld door Jan de Groot, Antoon Coolen, Nienke van Hichtum, Dr. Boris Raptschinsky, Han Klein en M. van Eeden van Vlooten, Alle tekeningen zijn van Nans van Leeuwen. Uitgave “Margriet”, de Geillustreerde Pers N.V., Amsterdam, f. 4,50.

Groot sprookjes boek (1963 groen, met stofomslag) met illustraties van Nans van Leeuwen, naverteld door O. Vere, Antoon Coolen, Christine Doorman, Nienke van Hichtum, Greta Baars-Jelgersma, Dr. W. van Eeden en Jan van der Moer. Uitgave “Margriet”, de Geillustreerde Pers N.V., Amsterdam

Margriet nr. 41, 08-10-1960, bladzijde 80/ Margriet nr. 42, 20-10-1962, bladzijde 64 Op nieuwjaarsdag 1995 overleed Nans van Leeuwen, de vrouw die zich gedurende zestig jaar heeft gewijd aan het illustreren en schrijven van kinder- en jeugdboeken voor meerdere uitgevers in Nederland.
Bron: Boekenpost no. 53, jaargang 9, mei/juni 2001 en Prentenboeken, Ideologie en Illustratie 1890-1950/Saskia de Bodt en Jeroen Kapelle

Het Muizenboek
Op donderdag 12 augustus 2004 geschreven door Jeugd en Sentiment:
Het Muizenboek’ is een kinderboek, waarvan het verhaal door Clinge Doorenbos geheel op rijm wordt verteld. Met de illustraties van Nans van Leeuwen heeft dit boekje een onwisbare indruk op ons gemaakt.

“Vijf lieve muizenkinders, wonen met hun moedermuis, in een hol onder de keuken, van een heel groot prachtig huis….”

N. v. Leeuwen schreef op 16 augustus 2004 op Jeugdsentimenten.net:
Wat leuk om deze belangstelling voor de illustraties van mijn moeder (eigenlijk Nandy (Fernanda) van Leeuwen-van Bierenbosch) hier te zien. Helaas is mijn moeder in 1995 overleden. De laatste tijd neemt de belangstelling voor haar werk toe. Als kind was ik er mee omringd. Alle boeken waaraan mams heeft meegewerkt heb ik nu in kostbaar bezit.